KHÁC BIỆT CỦA CÁC LOẠI NÚT CHAI VANG

Gần đây, Rượu 63 nhận được thắc mắc của khách hàng về: Khác biệt của các loại nút chai vang như thế nào? Nút bần/Nút bấc, Nút bần nhân tạo, nút vặn? Lợi và hại ra sao giữa các loại nút chai vang? Tại sao lại có nhiều loại nút chai vang khác nhau như vậy? … Ưu điểm và nhược điểm giữa các loại nút chai vang?

KHÁC BIỆT CỦA CÁC LOẠI NÚT CHAI VANG
Các loại nút chai vang với chất liệu khác nhau

KHÁC BIỆT CỦA CÁC LOẠI NÚT CHAI VANG

Đầu tiên, chúng ta cần phải đồng ý với nhau một vấn đề rằng: Không có một quy tắc cụ thể hay thống nhất theo bất kỳ một tiêu chuẩn nào – quy định nhà sản xuất rượu vang phải sử dụng và đóng chai bằng loại nút/ nắp như thế nào, ra làm sao?! Tất cả đều dựa trên quy chuẩn truyền thống, thời gian bảo quản rượu vang và các vấn đề về tài chính – kinh tế do các nhà rượu vang tự quyết định và từ đó áp dụng cho tất cả các chai rượu vang được sản xuất hoặc mỗi dòng vang được sử dụng loại nút chai khác nhau,…
Chúng ta có thể dễ dàng nhận thấy các nhà làm rượu vang Úc, thậm chí là nhà vang Penfolds – một trong những nhà sản xuất rượu vang với sản lượng và doanh số lớn nhất Úc châu – tại châu lục này, họ có thói quen sản xuất và đóng chai rượu vang bằng loại nút/ nắp vặn. Những chai vang nắp vặn thậm chí còn thấy ở các chai rượu cao cấp có giá cả ngàn đô-la. Tuy nhiên, tại Mỹ hay như ở Việt Nam chúng ta, thói quen tiêu dùng hoặc tâm lý người dùng, rượu vang sử dụng dạng nắp vặn được coi là sản phẩm có chất lượng và giá thành thấp.
 Có câu châm ngôn: ” Không nên đánh giá một cuốn sách qua bìa của nó” !
Thế nên việc đánh giá chất lượng một chai rượu vang qua nắp chai hay cách đóng gói và nhãn mác chai rượu vang nên chăng cần được thấu hiểu hơn?!
Bỏ qua những định kiến về văn hoá hay tâm lý người dùng, nút chai vang có thể nói lên rất nhiều điều về loại rượu mà nó đựng trong đó: tuổi thọ rượu vang, chất lượng rượu, văn hoá và lịch sử chai rượu vang đó,…

Với rượu 63, chúng tôi dành phần lớn thời gian để tập trung vào rượu ở trong chai, hơn là nút chai hoặc nắp chai. Tuy vậy, có rất nhiều khách hàng có thắc mắc tại sao lại có nhiều loại nắp/ nút chai vang như thế? Ưu và nhược điểm giữa các loại nút chai vang như thế nào? Các nút chai vang khác nhau có ảnh hưởng chất lượng rượu vang bên trong chai hay không? Hay nút chai vang có nói lên giá thành và chất lượng của chai vang đó không?!

Hãy cùng rượu 63 chúng tôi tìm hiểu KHÁC BIỆT CỦA CÁC LOẠI NÚT CHAI VANG phổ biến được các nhà làm vang trên Thế giới thường sử dụng.

KHÁC BIỆT CỦA CÁC LOẠI NÚT CHAI VANG
Loại nút chai vang nào tốt hơn?

 


CÁC LOẠI NÚT CHAI VANG PHỔ BIẾN


1. NÚT CHAI VANG LÀM NGUYÊN TỪ MỘT VỎ SỒI

 

Nút chai làm nguyên từ 1 vỏ sồi – Đây là loại nút chai Truyền Thống có lịch sử hàng ngàn năm từ thời Hy Lạp và La Mã cổ đại. Loại nút chai này có độ dài từ 34 mm đối với các chai vang bình thường tới 54 mm đối với các chai vang cao cấp nhất. Loại nút chai “xịn” này còn được chia ra làm 4 phân cấp khác nhau, từ loại 1 tới loại 4, và nếu như giá của nút chai loại 4 có thể bắt đầu từ 0,25 USD thì giá của nút chai loại 1 có thể lên tới 2,5 USD/nút. Chính vì lý do này nên nếu như nút chai của các chai vang Bordeaux và Bourgogne cao cấp nhất như chai Chateau Montrose hay Pommard Premier Cru chỉ có thể là nút chai loại 1 thì các chai Gran Reserva của Chile có thể là nút chai loại 3 hoặc loại 2, hiếm khi là nút chai loại 1 vì giá thành của 1 nút chai loại này nhiều khi đã bằng 1/4 hoặc thậm chí 1/3 giá xuất khẩu của chai rượu vang Gran Reserva đó.
KHÁC BIỆT CÁC LOẠI NÚT CHAI VANG
Bồ Đào Nha là quốc gia xuất khẩu vỏ sồi để làm nút chai vang tự nhiên số 1 Thế Giới
Ngoài loại nút vang làm nguyên từ một vỏ sồi, còn có:
– Nút chai vang làm từ nhiều đoạn vỏ sồi vụn và được ghép lại với nhau bằng cồn thực phẩm.
– Nút chai vang làm bằng mùn cưa sồi lột vỏ.
Cork Oak Tree Quercus Suber
Tác giả bài viết bên gốc cây sồi Quercus Suber trong 1 lần thăm Bồ Đào Nha

Ưu điểm:

Nút chai vang từ nguyên vỏ sồi là ‘Tài nguyên tái tạo’. Nút chai vang này có nguồn gốc từ vỏ cây Quercus suber, còn được gọi là cây sồi bần. Những loại cây Cork Oak Quercus Suber phần lớn mọc ở Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha, rất phong phú và được bảo vệ nghiêm ngặt. Cây sồi tái tạo lớp vỏ bên ngoài của chúng, cho phép chúng được thu hoạch khoảng một lần mỗi thập kỷ. Với tuổi thọ lên đến 200 năm, vỏ được khai thác từ một cây có thể cung cấp nút chai cho hàng nghìn chai rượu vang, điều này khiến nó trở thành vật liệu sinh thái tốt nhất để đóng nắp chai và bảo vệ môi trường.

Nhờ cấu trúc giống như tổ ong của Cork Oak chứa đầy các ô trống nên rất nhẹ. Với mật độ thấp, nó nổi trên mặt nước, và nó cũng rất tốt để làm đệm cũng như giảm chấn và hấp thụ âm thanh. Nó có khả năng chống cháy, linh hoạt và không bị ảnh hưởng bởi quá trình phân huỷ gây thối rữa hoặc lây nhiễm hay thu hút các loài côn trùng. Cork Oak/ nút chai làm từ nguyên vỏ gỗ sồi giúp bịt kín rượu trong chai và giữ ô-xy ra ngoài. Tuy nhiên, các lỗ siêu nhỏ của nó cho phép một lượng nhỏ không khí tương tác với rượu, làm biến đổi hương thơm và hương vị theo thời gian. Điều này làm cho nút chai trở thành lựa chọn hàng đầu cho các nhà sản xuất rượu vang lâu đời, đặc biệt áp dụng cho các chai vang cao cấp, nó giúp bảo quản chất lượng vang lên đến vài chục – trăm năm trong các hầm rượu.

Nhược điểm:

Dễ bị nhiễm độc. Hợp chất hóa học 2,4,6-trichloroanisole, hoặc TCA, ảnh hưởng đến hầu hết các vật liệu có nguồn gốc từ gỗ, khiến nó trở thành kẻ thù tồi tệ nhất của nút chai. Nó gây ra khi chlorine tiếp xúc với một số loại nấm trong quá trình chế biến nút chai. Mặc dù vô hại, hợp chất này có thể chuyển sang rượu và gây ra mùi của bìa cứng ẩm ướt, mùi của tầng hầm ẩm ướt hoặc lông chó ướt. Được biết đến với cái tên “Cork Smell”- mùi của Cork, hay đơn giản là “chai rượu vang bị hỏng bởi nút chai”.

Bên cạnh đó, bản chất nút chai vang (Cork Oak) được làm từ vỏ gỗ sau khoảng từ 5 tới 15 năm, tùy theo chất lượng nút chai loại 4 hay loại 1 (như đã nói ở trên), nút chai sẽ bị lão hóa và mủn ra. Điều này lý giải tại sao khi ta dùng khui mở nút chai truyền thống sẽ làm cho nút chai bị vỡ vụn và rơi vào trong chai. Để tránh điều này, chúng ta nên dùng 1 dụng cụ khui mở đặc biệt là Nhíp mở rượu vang (Cork-Puller) Ghidini hay Vacuvin đối với các chai vang Gran Reserva Chile hoặc tương tự có từ 5 năm tuổi trở lên, hay với các chai vang Pháp, vang Ý, vang Mỹ, vang Tây Ban Nha cao cấp có từ 10-15 năm tuổi. Giá thành của 1 nhíp mở rượu “xịn” nhập từ Pháp hay Italy dao động khoảng 500.000 VNĐ đến 2-3 triệu đồng tuỳ thương hiệu và chất lượng, vì lưỡi thép của các nhíp mở rượu Ghidini và Vacuvin đặc biệt sắc và cứng. Trong trường hợp lỡ khi chúng ta mở 1 chai rượu vang cao tuổi bất kỳ bằng khui mở truyền thống và vụn sồi rơi vào trong chai thì giải pháp tốt nhất là rót rượu vang ra bình thủy (Decanter) bằng 1 phễu lọc chuyên dụng.

Phễu lọc chuyên dụng và Decanter được sử dụng trong một lần thử rượu vang La Rioja Alta Vina Ardanza Reserva
KHÁC BIỆT CỦA CÁC LOẠI NÚT CHAI VANG
Đồ khui kẹp/nhíp chuyên dụng cho các chai vang lâu năm sử dụng nút bần làm từ vỏ sồi

 

 


2. NÚT CHAI TỔNG HỢP

Nút chai tổng hợp

Nút chai tổng hợp có thể được làm từ nhựa gốc dầu mỏ hoặc các vật liệu có nguồn gốc thực vật. Nút chai nhựa thường được làm từ polyethylene, một vật liệu dễ uốn, được nấu chảy và biến thành “bọt” mô phỏng độ xốp của nút chai tự nhiên. Các loại nút làm từ thực vật cũng được làm tương tự, nhưng sử dụng polyethylene sinh học, một loại nhựa sinh học được làm từ ethylene, một sản phẩm phụ của quá trình chế biến nguyên liệu thô tái tạo như mía.

Ưu điểm:

Nút chai tổng hợp không dễ bị nhiễm độc TCA. Khả năng trao đổi ô-xy với tỷ lệ đo lường được, rất kín và không dễ tháo gỡ. Bởi vì chúng không được làm từ gỗ, nút chai tổng hợp không bị biến chất hoặc khô, vì vậy không cần phải để chai nằm nghiêng để giữ ẩm cho nút chai. Nút chai tổng hợp cũng sẽ không bị vỡ ra, vì vậy không có nguy cơ vụn nút chai làm rơi vào rượu của bạn. Nút chai tổng hợp cũng rẻ hơn đến ba lần so với nút chai từ vỏ sồi tự nhiên. Thậm chí rẻ hơn cả nút vặn / nắp vặn.

Nhược điểm:

Các tác động tiêu cực đến môi trường. Nút chai tổng hợp làm từ nhựa gốc dầu không bền vững hoặc không thể phân hủy sinh học. Nên có thể nói nó không thân thiện với môi trường. Một đặc điểm khác của nút tổng hợp nữa là chúng khá khó khui so với nút tự nhiên, và khi muốn đóng lại cũng khó hơn bình thường. Chưa kể, theo một số chuyên gia về rượu cho biết có thể phát hiện ra mùi hóa chất trong rượu vang từ nút chai nhựa pha dầu, đặc biệt nếu rượu đã được đóng chai một thời gian. Nên theo kinh nghiệm chủ quan, Rượu 63 mới chỉ thấy các nút tổng hợp này xuất hiện ở những chai rượu vang trẻ hoặc table-wine.

 


 

3. NÚT VẶN

Nút chai/ Nắp chai dạng vặn

Nút chai nắp vặn – Sau nhiều thế kỷ độc chiếm của nút rượu vang từ vỏ gỗ sồi, một nắp nhôm sang trọng đã xuất hiện và làm lu mờ các loại nút (cork) rượu vang truyền thống.

Năm 1964, Peter Wall, cựu giám đốc nhà máy rượu vang Yalumba – miền Nam Úc, người tiên phong trong việc bài trừ các ảnh hưởng của Cork truyền thống đến hương vị rượu vang (Cork taint), ông đã đặt hàng với một công ty của Pháp để phát triển một loại nút thay thế – Một loại nắp nhôm dạng Nút vặn “Stelvin” ra đời, kể cả khi nó không được cấp bằng sáng chế cho đến tận cuối những năm 1970.

Hơn 40 năm sau, nắp vặn là sự lựa chọn hàng đầu của đa số các nhà sản xuất rượu vang Úc và New Zealand như có đề cập ở đầu bài viết, xuất hiện diện rộng trên tất cả các kiểu dáng chai và mức giá rượu vang không loại trừ rượu trẻ hay lâu năm.

Ưu điểm:

TCA – chính là nhân tố xấu ảnh hưởng đến rất nhiều loại rượu vang sử dụng nút chai tự nhiên, và nó không xuất hiện với rượu vang sử dụng nắp vặn. Ngoài ra, do ít tương tác oxy với rượu vang hơn so với nút chai tự nhiên, các nhà sản xuất rượu vì thế có thể giảm lượng sulfur dioxide (thực phẩm) được sử dụng làm chất chống oxy-hóa trước khi đóng chai.

Rượu vang sử dụng nắp vặn rất kín, gần như yếm khí, bằng chứng là trao đổi oxy gần như không có. Nên rượu vang có nắp vặn được cho là có tuổi thọ cao hơn. Mặc dù các nghiên cứu dài hạn đã cho kết quả khả quan, nhưng đó vẫn là một chủ đề gây tranh cãi trong ngành rượu vang. Một số người cho rằng khi tiếp xúc với oxy hạn chế, rượu vang dưới nắp vặn sẽ không già đi chút nào. Những người khác, như Jeffrey Grosset, chủ sở hữu của Grosset Wines ở Thung lũng Clare của Nam Úc, nói rằng rượu vang đóng nắp vặn có tuổi đời đẹp hơn, trưởng thành chậm hơn hay có thể hiểu là có thể bảo quản lâu hơn. Chủ đề này hiện vẫn còn là một tranh cãi gay gắt trong giới vang thế giới. Nắp vặn có giá khác nhau rất nhiều tùy thuộc vào chất lượng. Tuy nhiên, nói chung, chúng rẻ hơn so với nút chai tự nhiên.

Nắp vặn mở bằng một thao tác vặn cổ tay đơn giản. Không cần bất kỳ công cụ chuyên dụng nào khác.

Nhược điểm:

Nắp vặn được sản xuất từ quặng kim loại hoặc từ nhôm nên nó có những tác động rất tiêu cực đến môi trường vì khả năng tái chế rất hạn chế. Bên cạnh đó, lớp lót nắp vặn bằng nhựa/ cao su khi loại bỏ cũng không thể tái chế có thể gây hại môi trường.

Cork so với sự lão hóa của nắp vặn có những người ủng hộ nhiệt tình ở cả hai phía. Những người ủng hộ Cork nói rằng sự tương tác giữa rượu và oxy được tạo điều kiện bởi vật liệu xốp tự nhiên là điều cần thiết đối với quá trình lão hóa của một loại rượu có thể ủ trong hầm. Những người hâm mộ nắp vặn lại nghĩ khác, mặc dù không bên nào chứng minh được sự ưu việt hơn.

 

Một lần nữa, rượu 63 chỉ quan tâm đến chất lượng rượu trong chai, chứ chúng tôi không hoàn toàn quan tâm đến nút chai như thế nào. Bởi vì, chúng ta không thể đánh giá quyển sách qua bìa của nó !

Tất cả các rượu vang ngon được lựa chọn bởi rượu 63, bạn có thể tham khảo dưới đây:

https://ruou63.com/vang-champagne/

 

 

RƯỢU 63 CHUYÊN THU MUA & KINH DOANH RƯỢU NGOẠI UY TÍN – CHẤT LƯỢNG 

HOTLINE: 0842.131818 – GIAO HÀNG TOÀN QUỐC VÀ SÀI GÒN – HÀ NỘI 

RƯỢU 63 – CHUYÊN THU MUA RƯỢU NGOẠI TPHCM

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *